Otomobilsiz Kentler Günü

Resmi verilere göre İzmir’de araç sayısı son 10 yılda %44 artarak, toplam 1.200.000’a ulaşmış. Kabaca her üç kişiden birine bir araba düşüyor. Bunca araç için yerimiz olmadığından isteyen istediği yere park ediyor. Bu da özellikle şehir merkezinde içinden çıkılamayacak görüntülere yol açıyor. Farkında mısınız, trafik personelinin üçte birinin görevi şehir merkezinde trafik cezası kesmek?

Trafikle mücadele etmenin birkaç yolu var. Bunlardan en pahalısı ve tahminen en verimsizi yeni yollar yapmak. Açılan yollar kısa zamanda yeni arabalarla doluyor. Tekrar yeni yol yapmak zorunda kalıyorsunuz. Bir kısır döngü söz konusu. Üstelik İzmir’in her yerinden yol geçirmek zaten mümkün değil. İkinci bir yol, toplu taşımayı özendirmek. İzmir bu konuda Türkiye’nin öncü şehirlerinden. Ege Üniversitesi’ne göre, İZBAN’ı kullanan yolcuların %37’si özel araç sahibi veya ortağı. Buna rağmen kent içi ulaşımında raylı sistemi tercih ediyorlar. Her ne kadar entegre ulaşım sistemine geçiş sorunlu olduysa da zamanla daha çok İzmirli toplu taşıma kullanacaktır.

Üçüncü bir yol ise insanları yürümek ve bisiklete binmek gibi her açıdan sağlıklı ulaşım yöntemlerine yönlendirmek. Giderek uzayan bisiklet ağı ve Bisim sistemi ile küresel trendleri takip ettiğimizi gösteriyoruz. Daha da güzeli var. Bir kaç ay önce Türkiye de bir ilk daha gerçekleşti: İzmir Kent Konseyi Plevne Bulvarı’nı, “Otomobilsiz Kentler Günü” (OKG) çerçevesinde motorlu araç trafiğine kapattı. Türkiye’de ilk kez bir şehir, Avrupa Hareketlilik Haftası eşliğinde, karbon salınımının azaltılması ve insan sağlığı konularına dikkat çekmek için bir ana caddesini kapattı. Trafiğe kapalı alanda bisikletler dolaştı, dans gösterileri sergilendi, serbest kürsü kuruldu, ücretsiz yoga dersleri verildi ve çocuklar için sayısız aktivite düzenlendi. İzmir modern, eğlenceli ve kucaklayıcı yüzünü gösterdi. İzmirliler de şehrin gerçek sahibinin kim olduğunu hatırladı ve hatırlattı.

Farkındalık yaratma konusunda güzel bir başlangıç yapıldı. Gelecek sene daha da iyisini yapabiliriz. İşte bu etkinliği tam 11 sene kutlamış olan Montreal’den beş ders.

  1. Elde edilen sonuçları paylaş: ‘Öncesi-sonrası karşılaştırması’ çok etkili bir iletişim tekniğidir. Montreal’de her OKG’den sonra bilgilendirme yapılıyor ve trafiğe kapanan yerlerde hava kirlilik oranının nasıl bir değişim gösterdiği anlatılıyor. Genelde bir günde %40 gibi dudak uçuklatıcı bir düşüş elde ediliyor!
  2. Sonuçları görselleştir: Etkili başka bir iletişim taktiği de, ‘anlatma, göster’. Gördüklerimizi daha iyi hatırlarız. Montreal’in toplu ulaşımından sorumlu STM kurumu, otobüslerin üzerine yıl boyunca ‘1 otobüs = 50 araba’ gibi bilgilendirici mesajlar yazıyor. Daha da etkili bir metot var: Başka şehirlerde bir otobüs dolusu insan, etraflarında dev karton kutularla sokaklarda yürümüşler ve arabaların ne kadar yer kapladığını kafalara kazımışlar.
  3. Teşvik et: STM Montreallileri sadece bir gün değil, yıl boyunca özendiriyor. Örneğin trafiğin sıkıştığı anlarda, yol ortasında, bizdeki su satıcılarına benzer insanlar türüyor. Tek fark, araba sürücülerine bir şey satmıyorlar. Aksine, onlara 10 binişlik toplu ulaşım kartı hediye ediyorlar!
  4. Formatla oyna: Montreal maddi sorunlardan ötürü bu seneki kutlamayı iptal etti. Ancak öncesinde artık böyle bir gün kutlamak istemediklerini, şehrin artık bunu tüm bir haftaya yaymaya hazır olduğu tartışılıyordu. İzmir bu aktiviteyi, bir hafta boyunca, her gün farklı bir semtte düzenleyebilir. Bu sayede farkındalık katlanacaktır.
  5. Hedefler koy: Hedef koymak insanı başarıya götürür. Bir sonraki OKG’den önce toplu ve özel hedefler konabilir. Örneğin, Montreal’deki firmalar çalışanları için hedefler koyuyorlar ve bunları halka duyuruyorlar. Bu sayede hem farkındalık seviyesi artıyor hem de denetlenebilirlik sağlanıyor.

İzmir Kent Konseyi 2014’te, ‘Otomobilsiz Kentler Günü’ sayesinde Türkiye’ye öncülük yaptı. 2015’te bu sağlam temelin üzerine daha da ihtişamlı bir yapının inşa edilmesi dileğiyle.

One thought on “Otomobilsiz Kentler Günü

Leave a Reply

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.